Altın alırken bilinmesi gerekenler
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi içermez, altın alınması veya alınmaması yönünde bir öneri sunmaz.
Bu sayfa iki soruyu cevaplıyor: ödediğiniz para neyin karşılığı ve alırken neye bakmalısınız.
Fiyat üç parçadan oluşur
Bir kuyum ürününün fiyatı şu üç kalemin toplamıdır.
Has altın bedeli. Ürünün içindeki saf altının o günkü piyasa karşılığı. Hesap basittir: gram ağırlığı çarpı milyem çarpı gram altın fiyatı. On gramlık 14 ayar bir künyede 10 × 0,585 = 5,85 gram saf altın vardır; has altın bedeli bu 5,85 gramın karşılığıdır.
İşçilik. Ürünün yapılması için harcanan emek. Döküm, biçimlendirme, lehim, taş oturtma, zımpara, cila. Karmaşık bir modelde işçilik yüksektir, düz bir alyansta düşüktür.
Taş bedeli. Varsa pırlanta veya renkli taşın ayrı fiyatı.
Sarrafiye ürünlerinde (gram altın, çeyrek, yarım, tam, ata lira) işçilik payı çok düşüktür; fiyat neredeyse tamamen altın bedelidir. İşçilikli takıda ise işçilik toplam fiyatın önemli bir bölümünü oluşturabilir.
En çok atlanan şey: işçilik geri alınmaz
Bunu açıkça yazmakta fayda var, çünkü satarken şaşırtıyor.
Bir takıyı geri sattığınızda size ödenen tutar, içindeki has altının karşılığıdır. İşçilik geri alınmaz. Taş da çoğu zaman ya çok düşük değerlenir ya da hiç değerlenmez.
Bunun anlamı şudur: işçilikli bir takı, üzerinde taşımak ve kullanmak içindir. Aldığınız gün ödediğiniz işçilik, o parçayı kullanmanın bedelidir; sattığınızda o kalem geri gelmez.
Bu bir kusur değil, işin doğasıdır. Ama alırken bilinmesi gerekir.
Alış ile satış arasındaki fark
Her kuyumcu iki fiyat verir: aldığı fiyat ve sattığı fiyat. Aradaki farka makas denir ve ürüne göre çok değişir.
Fark, ürünün ne kadar standart olduğuyla ilgilidir. Gram altın standarttır, kolay değerlenir, makası dardır. İşçilikli bir bilezikte ise ayar tespiti, eritme ve yeniden değerlendirme maliyeti vardır; makas geniştir.
Bu sitedeki fiyat tablosunda her ürün için alış ve satış ayrı gösterilir. İkisine birden bakmak, o üründe farkın ne kadar olduğunu doğrudan söyler.
Faturada bulunması gerekenler
Kuyum satışında fatura, altın bedeli ile işçilik bedelini ayrı gösterir. Bunun sebebi vergi düzenlemesidir: katma değer vergisi kuyumda özel matrah usulüyle hesaplanır ve yalnızca işçilik bedeline uygulanır, has altın bedeline uygulanmaz.
Faturada şunlar bulunmalıdır: ürünün ayarı, gram ağırlığı, has altın bedeli, işçilik bedeli, varsa taş bedeli.
2026 yılı için geçerli kurala göre, katma değer vergisi dahil 12.000 TL üzerindeki altın satışlarında yazar kasa fişi yeterli değildir; fatura düzenlenmesi zorunludur. Gram altının bugünkü fiyatı düşünüldüğünde bu, neredeyse her kuyum alışverişinin faturalı olması gerektiği anlamına gelir.
Ayar damgası
Türkiye’de satılan altın takıda ayar damgası bulunması zorunludur. Damga genellikle kilit üzerine veya iç yüzeye basılır: 585, 750, 916.
Damgayı görmek ilk adımdır. Ayarın nasıl doğrulandığını Altının ayarı nasıl ölçülür sayfasında anlattık; kuyumcuya götürüp mihenk taşı veya cihazla baktırmak dakikalar sürer ve ücretsizdir.
Ağırlık nasıl ölçülür
Taşsız bir üründe terazi doğrudan altını tartar. Taşlı bir üründe ise terazi taşı da tartar.
Bu yüzden taşlı üründe sorulacak soru şudur: taşın ağırlığı düşülüyor mu, taş bedeli ayrı mı hesaplanıyor. Fiyatın nasıl kurulduğunun sorulması doğaldır ve her kuyumcu açıklamakla yükümlüdür.
Büyük tutarlı alışverişte kimlik
Kıymetli maden ticareti yapan işletmeler Mali Suçları Araştırma Kurulu yükümlüsüdür. 185.000 TL ve üzerindeki işlemlerde kimlik tespiti zorunludur.
Bu, işletmenin keyfi bir uygulaması değil, yasal yükümlülüktür. Bugünkü fiyatlarla 185.000 TL yaklaşık 28 gram altına karşılık gelir; ağır bir set veya pırlantalı bir üründe bu eşik rahatlıkla aşılır.
Özet: alırken sorulacak beş soru
- Bu ürün kaç ayar ve kaç gram?
- Fiyatın ne kadarı altın, ne kadarı işçilik?
- Taşlıysa taşın ağırlığı ve bedeli nasıl hesaplandı?
- Bugün geri satsam ne alırım?
- Faturada ayar, gram, altın bedeli ve işçilik ayrı yazacak mı?
Beşinin de cevabı verilebilir olmalıdır. Verilemiyorsa sorun sorularda değildir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi içermez, altın alınması veya alınmaması yönünde bir öneri sunmaz. Yatırım kararları kişinin kendi değerlendirmesiyle alınır.
Kaynaklar
- Kuyumda katma değer vergisi özel matrah usulü: Alomaliye, Kuyumculuk Sektöründe KDV Uygulaması
- 2026 fatura düzenleme eşiği: İstanbul Mali Müşavirlik
- Kimlik tespiti yükümlülüğü ve tutar sınırı: Kuyumcular MASAK rehberi
- Ayar damgası zorunluluğu: Aga Külçe